ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
148
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
اين باذ سخت زيانكار بوذ و سرها بر « 1 » كند و زيان دارذ خداوندان سرفه كرم را و خداوندان سل « 2 » را و بيماريهاى عفنى « 3 » و هضم تباه كند و احشا را ضعيف كند و مزاج اين باذ گرم بود و تر و سبب ترى اين باذ بسيارى درياهاى ناحيت جنوبست و اين باذ از ناحيت سياهان آيذ اعنى يمن و زنج و هند و باذ شمال از ناحيت كنجاك « 4 » و بعضى از سقلاب و ترك و « 5 » خاصه « 5 » كيماك و جهارم باذ دبور « 6 » و اين باذ از ناحيت مغرب آيذ و اين باذ معتدل بوذ و لكن محمود نبوذ و ميل دارذ بترى « 7 » ( f . 123 ) وز قبل آنك « 7 » ترى يارىدهنده بوذ مر « 8 » بيماريهاى عفنى « 9 » همجنانك صبا ماننده بوذ « 10 » مر شمال را همجنين دبور ماننده بوذ مر جنوب را اينك كفتيم طبائع هوا كه روز روز بوذ « 11 » . اكنون آغاز كنيم آن هواها كى بنواحى بوذ و بشهرها و بتابستان و زمستان و بهاركاه و تيرماه . بدانك كشتن هواها را شش سبب است يكى وقت « 12 » سال و ديكر نواحى و اقاليم و سديكر نهاذ شهرها ببلندى و مغاكى و همسايكى « 13 » با كوه و ريك و [ و درياها ] « 14 » و بيابان و كشاذكى شهر بسوى « 15 » جنوب و بستكى بسوى « 15 » شمال از قبل كوهها كه از روى شمال بوذه بوذ يا كشادكى شهر از سوى شمال و بستكى « 16 » سوى جنوب از قبل كوهها كبسوى جنوب بوذ « 17 » و جهارم برآمذن ستاركان و بنجم باذها اعنى شمال و
--> ( 1 ) - م : تر ( 2 ) - در « ب ه » كلماتى ناخواناست ( 3 ) - ف : آرذ ( 4 ) - ف : افزوده . آيذ ( 5 - 5 ) - ف : خاك ( 6 ) - ف : افزوده . بوذ ( 7 - 7 ) - ف : و از قبل آن ( 9 - 8 ) - ف : بادها عفنى را و ( 9 ) - ب ه : و او لختى بباد جنوب ماند ، صح ( 10 ) - ف : است ( 11 ) - ف : « كه روز روز بوذ » ندارد . ب ه : اينك لختى از فصول سال بكويم و از طبع هر وقتى ان شاء اللّه ، صح ( 12 ) - ف : بوقت ( 13 ) - ف : افزوده . شهر ( 14 ) - از « ف » افزوده شد . م : دريا و ريك ( 15 ) - ف : سوى ( 16 ) - ف : افزوده . از ( 17 ) - ب ه : يا بر خلاف اين ، صح